Herkese yeniden merhabalar. İlk yazımda size Ubuntu’nun yeni sürümünü tanıtmıştım. Şimdi yeni işletim sistemimize makyaj yapmak için bilgisayarımın başında, karşınızdayım. Hatırlıyorsanız, geçtiğimiz yazıda Linux’un en güzel ve elinin en güçlü olduğu yanının özelleştirme olduğunu söylemiştim. Şimdi bu güçlü noktanın üstüne gidecek, Ubuntu’muzu kendi damak tadımıza uyduracağız. Hadi o zaman, başlayalım.

İçindekiler

1. Gerekli Paketleri Edinme

a. Programlar

b. Paketler

2. Özelleştirmeleri Uygulama

3. İşlemleri Sonlandırma

4. Farklı Bir Arayüze Geçme

Eğer hazırsanız, özelleştirme işlemine başlayalım. Hadi bakalım.

1. Gerekli Paketleri Edinme

Ubuntu içerisinde dahili olarak pek özelleştirme seçeneği yok. Bir önceki sürüm olan 11.04′te (Natty Narwhal) Görünüm penceresinden erişilebilen özelleştirme seçenekleri, kullanıcıları kısmi olarak memnun edebiliyordu. Şimdiki sürüm ise büyük çoğunlukla dışarıdan edinilen paketlerle özelleştirilebilmekte. O hâlde özelleştirme işlemlerine başlayalım.

a. Programlar

Öncelikle programları indirmekle işe başlayalım. Bunun için ilk indireceğimiz programın adı, UYM’den (Ubuntu Yazılım Merkezi) indirebileceğimiz Gnome Tweak Tool. Adını yazarak bulup indirelim.

Programın görünen adı aslında amacına uygun fakat bilinen isminden farklı, Gelişmiş Ayarlar ismi ile karşımıza çıkıyor. Bunu “Bu nedir?” diye sormuş olanlar için belirmek istiyorum, yeterli İngilizce bilgisi olanlar için altındaki açıklamadan da anlaşılabilir tabi.

Programı indirip çalıştırdıysanız, aşağıdaki ekranla karşılaşmış olmalısınız.

Aslında tüm ayarları kurcalayıp kendinizin öğrenmesini istiyordum ama program ne yazık ki İngilizce olduğu için dil bilgisi olmayanları veya yetersiz olanları zor durumda bırakmak istemiyorum. Programın her ayrıntısını açıklamaya çalışacağım. Devam edelim.

Soldaki listeden Desktop seçeneğine tıkladığınızda aşağıdaki ekran sizi karşılayacaktır. Buradaki seçenekleri teker teker inceleyelim.

Bu ekrandaki seçenekler “Açık/Kapalı” olarak ayarlanan seçenekleri içeriyor. Hepsini teker teker ele alalım.

“Have file manager to handle the desktop” seçeneği, masaüstünün bir klasör olarak çalışıp çalışmamasını ayarlıyor. Bizim masaüstü arayüzümüz olan Unity’de bunu kapatmak, kararlılık sorunlarına yol açıyor. Bu yüzden kesinlikle kapatmamanızı öneririm. Kimsenin masaüstünde iken sol üstte yazan Masaüstü yazısına takıldığını düşünmüyorum. Aksine bir hızlı erişim sağlıyor yukarıdaki menü.

“Computer icon visible on desktop”, “Home icon visible on desktop”, “Network Servers icon visible on the desktop” ve Trash icon visible on desktop” seçenekleri sırasıyla Bilgisayar, Ev Klasörü, Ağ Sunucuları ve Çöp simgelerinin masaüstünde yer alıp almamasını belirliyorlar. Çöp ve Ev Klasörü hariç diğerleri işlevsel olabilir, zira diğer ikisi Başlatıcı’mızın temel simgeleri, özellikle de Çöp.

“Show mounted volumes on the desktop” seçeneği, bilgisayarınıza takmış olduğunuz harici aygıtlara (CD, DVD, USB sürücüler, taşınabilir diskler, bellek vazifesi gören MP3 oynatıcılar v.b.) erişebileceğiniz bağlama noktalarının, yani bir nevi kısayollarının masaüstünde yer alıp almamasını belirliyor. Bence Açık kalması faydalı olacaktır, çünkü ben bu simgelerin Başlatıcı’da yer alması taraftarı değilim, ekranım biraz küçük de (1024 x 600 bir masaüstü, yani mini dizüstü [netbook] ekranı bu). :].

İkinci ekranımızın başlığı Fonts. Türkçe’ye de işlemiş ve sözcük anlamı “yazı tipi” olarak belirlenmiş bu seçenek, anlaşıldığı üzere yazı tipi düzenlemelerini içeriyor. Yazı tipi ile ilgili özelleştirmeler/ayarlamaların önceden “Görünüm” penceresinden yapılabildiğini eski Ubuntu kullanıcıları bilirler. Şimdi bu ayarları Gnome Tweak Tool’dan, nam-ı diğer Gelişmiş Ayarlar’dan yapıyoruz, yapmaya devam edeceğiz.

Bu ekrandaki seçeneklerden ilki “Text scaling factor”, yazı tipi ölçeğini ayarlıyor. Ardından gelen seçeneklerde “Default font” normalde kullanılacak yazı tipini, “Document font” belgelerde kullanılacak yazı tipini, “Monoscape font” terminalde ve kod ile uğraşılan programlarda kullanılacak yazı tipini ve diğeri de adından da anlaşıldığı gibi pencere başlığındaki metinlerin yazı tipini belirliyor.

Hemen altında “Hinting” ismiyle sunulan seçenek var. Bu seçenek harfler arası yakınlığı belirtiyor gözlemlediğim kadarıyla. Varsayılan seçenek “Slight” olarak görünüyor, ben de değiştirme ihtiyacı hissetmedim. Onun altındaki seçenek ise “Antialiasing”, yani keskinliği yumuşatma. Yumuşak metinler için varsayılan seçenek olan “rgba” seçeneğinin değiştirilmemesi tavsiye olunur.

Sol menüde yer alan Shell ve Shell Extensions seçenekleri bu yazımızın dışında. Gnome Shell ile ilgili ayarlamalar için uğranılacak seçenekler kendileri. Bunları bay geçiyoruz, çünkü bizim önceliğimiz Unity özelleştirmeleri.

Bir sonraki seçenek olan ve yukarıdaki görselde açık şekilde duran Theme bizim asıl uğrak noktamız olacak. Şimdi bu ekrandaki seçenekleri tanıyalım.

İlk iki seçenek “Menus Have Icons” ve “Buttons Have Icons” bize menülerin ve butonların simgelerinin olup olmamasını soruyor. “Cursor theme” seçenek grubu, farklı fare işaretçilerini seçmemizi sağlayan bir özellik. Bir sonraki seçenek grubu olan “Keybinding theme” seçeneğinin ne işe yaradığını anlayamadım, açık olayım. Onun hemen altında “Icon theme” seçenek grubu yer alıyor, bu grup bize simge setlerini özelleştirebilme imkânı sunuyor. Sıradaki seçenekler birbirinden ayrı düşünülmemesi gereken seçenekler. “GTK+ themes” bize asıl tema özelleştirme seçeneği sunuyor, “Windows themes” ise pencere temasını değiştirmemizi sağlıyor. Seçenekleri deneyin, farkı göreceksiniz. (Slogan gibi oldu sanki. :]. )

Sıradaki seçenek olan Windows‘u seçtiğinizde yukarıdaki ekranla karşılaşacaksınız. Bu pencere üzerinde pek durmayacağım, zira metinler Türkçe ve gayet anlaşılabilir. En iyi kullanıcı deneyimi için varsayılan ayarlarda bırakmak faydamıza.

Sıradaki programımız giriş ekranımıza tema verebilmek için kullanacağımız ufak bir araç. Tam olarak buradan indirebileceğiniz uygulamayı, indikten sonra çift tıklayarak kurabilirsiniz.

Görüldüğü üzere çok basit bir program, adı da Simple LightDM Manager. Bu programı kullanırken size küçük bir önerim olacak. Eğer duvar kağıdınızı giriş ekranına da atarsanız, çok yumuşak ve göze hoş gelen giriş işlemi gerçekleştirmiş olursunuz.

b. Paketler

İndireceğimiz paketlerden ilki bir tema olan Radiance Blue. Temayı indirmek için şu bağlantıyı kullanmalısınız. Fazla büyük bir tema dosyası değil, zaten tema dosyaları da pek büyük olmaz.

İkinci paket ise biraz çetrefilli yollara ihtiyaç duyuyor. Gözünüz korkmasın, çetrefilli diyorsam sadece birkaç tane fazladan tıklamaya ihtiyaç duyacağız. Bu paket sayesinde yeni simge setlerine sahip olacağız. Şimdi yönergeleri uygulayalım.

Öncelikle şu satırı kopyalayalım: ppa:tiheum/equinox . Bunu kopyaladıktan sonra UYM’yi açalım ve Edit menüsünden Yazılım Kaynakları seçeneğine gidelim. Açılan pencereden Diğer Yazılımlar sekmesine gidip aşağıdaki butonlardan “Ekle”ye tıklayalım. Önümüze çıkan ekrana üstte kopyalamış olduğumuz satırı yapıştıralım. Bunu yaptıktan sonra sistem güncellemesi yapmanız gerekiyor. Güncellemeler tamamlandı mı? Peki o zaman, şimdi sırada paketlerimizi edinme işlemi var. Bu işlemi ise kolayca, UYM’den “faenza” etiketli arama yaptıktan sonra listelenen paketleri indirerek gerçekleştirebilirsiniz.

2. Özelleştirmeleri Uygulama

İlk işimiz, ZIP olarak inen bu dosyanın içindekileri çıkartmak. İndiği yere çıkartmanızda sakınca yok. Dosyanın içinden Radianceblue_066 diye bir klasör çıkmış olmalı, bu klasörü kopyalayın ve Ev Klasörü’ne, yani “Başlangıç” dizinine dönün. Buraya geldiğinizde CTRL + H kısayolunu kullanarak gizli nesnelerin görünmesini sağlayın, ardından .themes klasörünü arayın, yoksa kendiniz oluşturun. Kopyaladığınız Radianceblue_066 klasörünü yeni oluşturduğunuz klasörün içine atın. Buraya kadar her şey yolunda gittiyse Gnome Tweak Tool’u çalıştırıp Theme seçeneğini seçin ve aşağıdaki değişiklikleri yapın.

Gördüğünüz gibi temamız değişti fakat birkaç hatalar, geçiş kusurları bulunmakta. Bu hatalardan arınabilmek için çıkış yapıp tekrar girmemiz gerekiyor. Yukarıdaki ekran görüntüsünü aldığımda ben çıkış yapıp tekrar girmiştim.

Sıradaki işlem bu temaya uygun bir arka plan edinmek. Mavi tonlu resimler bize istediğimizi verecektir. Sizin nasıl bir resim arşiviniz var bilmiyorum ama benim sürekli uğradığım bir duvar kağıdı sitesi var; Wallbase. Bu siteden aşağıdaki duvar kağıdını indirip arka planıma koyuyorum, size de tavsiye ediyorum.

Mavi, güzel bir arka plan.

Bu resmi şimdi giriş ekranı resmi olarak ayarlayalım. Hangi programı açacağımızı biliyoruz, değil mi? Peki, hadi programı açıp resmi seçelim. Aşağıdaki resim bir ipucu sağlayacaktır.

3. İşlemleri Sonlandırma

Aslında şu ana kadar yaptıklarımız yap-işlet modelinde idi, yani tüm değişikliklerimiz anında uygulanıyordu. Bu bölümde sadece final görüntülerine yer vermek istiyorum. Görüntüler çok şey anlatır. :].

Anlamlı olsun istedim.

4. Farklı Bir Arayüze Geçme

Farklı bir arayüzden kastım Gnome Shell. Yukarıda da kendisinden bahsettiğim bu arayüzü UYM’den basit bir arama (resimde de yer aldığı gibi gnome-shell) yaparak indireceğiniz paketle edinebilir, farklı bir ortam deneyebilirsiniz. Bu arada yeri gelmişken belirteyim, bu arayüz için Unity’ye göre daha fazla tema var. Yeni bir başlıkta onlardan da bahsedeceğim ama benim önceliğim Unity, söylemeden geçemeyeceğim.

Kurulum gayet kolay bir şekilde ve sorunsuz olarak gerçekleşiyor. Hadi, yeni arayüzümüze bir gözucuyla bakalım.

Evet arkadaşlar. Yukarıda da gördüğünüz gibi Gnome Shell de sorunsuz olarak çalışır vaziyette elimizin altında bekliyor. Unity ile benzerlikler içeriyor gördüğünüz gibi. Ben Unity’yi tercih ediyorum çünkü onu ilk Ubuntu 10.04 Netbook sürümünde gördüm ve çok beğendim. (Yok, kız istemiyorum. :].) O gün bugündür Unity seven bir Ubuntu kullanıcısıyım. Yükselme potansiyelinin oldukça fazla olması beni de kendine çekiyor. Çok fazla sempatizanlık yaptım sanırım. Linux dünyası tercihlerin en ön planda olduğu yer, bu nedenle beni mazur görün diyor, size makyajlı Ubuntu’nuzla iyi günler diliyorum.